ಬಡವರ ಬಂಧು ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್

ಬಡವರ ಬಂಧು
ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್

 

ದಲಿತರ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಾನತೆ ಹಾಗೂ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಹೋರಾಡಿದ ಮಹಾನ್ ಭಾರತೀಯ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಅವರು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಸಂವಿಧಾನ ಶಿಲ್ಪಿ ಹಾಗೂ ಮಾನವತಾವಾದಿ. ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವಾದ ಏಪ್ರಿಲ್ 14ನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಜಯಂತಿಯಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು 1891ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 14ರಂದು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಮಾಹೋ ಎಂಬ ಮಿಲಿಟರಿ ಕ್ಯಾಂಪಿನಲ್ಲಿ ರಾಮೋಜಿ ಸಾಕ್ಪಾಲ್ ಮತ್ತು ಭೀಮಾಬಾಯಿ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಮಗನಾಗಿದ್ದರು.

ಅವರ ತಾಯಿ ಭೀಮಾಬಾಯಿ ಭಕ್ತಿಪರರಾಗಿದ್ದು, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ, ಭಜನೆ, ನಾಮಾವಳಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. “ಜನನಿ ತಾನೆ ಮೊದಲ ಗುರು” ಎಂಬಂತೆ, ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಭೀಮರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗುಣಗಳು ಬೆಳೆದವು.
ತಂದೆ ರಾಮೋಜಿ ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ತಮ್ಮ ಮಗನಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಓದಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ದೇಶಭಕ್ತಿ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಅರಿವು ಬೆಳೆಸಿದರು.

ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಸಾತಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಆರು ವರ್ಷದಾಗಿದ್ದಾಗ ತಾಯಿ ನಿಧನರಾದರು. ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅತ್ತೆಯಾದ ಮೀರಾ ಅವರ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಮೀರಾ ಅವರು ಅಪಾರ ಕರುಣೆಯುಳ್ಳವಳಾಗಿದ್ದು, ತನ್ನ ಅಣ್ಣನ ಮಕ್ಕಳ ಪಾಲನೆಗೆ ಜೀವನವನ್ನೇ ಸಮರ್ಪಿಸಿದ್ದಳು.
ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರಿಗೆ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯ ಕಹಿ ಅನುಭವ ಎದುರಾಯಿತು. ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಸಹಪಾಠಿಗಳು ಅವರನ್ನು ದಲಿತರಾಗಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಹೀನವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಮ್ಮೆ ಅವರು ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಬಳಿ ಲೆಕ್ಕ ಬಿಡಿಸಲು ಹೋದಾಗ, ಇತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಊಟದ ಡಬ್ಬಿಗಳನ್ನು “ಅಪವಿತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ” ಎಂದು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು.

ಅವರಿಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಲಿಯುವ ಆಸೆ ಇದ್ದರೂ, ಜಾತಿ ಭೇದದಿಂದ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕಲಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೂ ಅವರು ಸ್ವಂತ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದ ಶಿಕ್ಷಕರೊಬ್ಬರು “ಅಂಬಾವಾಡೇಕರ್” ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು “ಭೀಮರಾವ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್” ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು.

ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಿದ ಅನೇಕ ಕಷ್ಟಗಳ ನಡುವೆಯೂ, ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣದ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಲವು ತೋರಿಸಿದರು. 1907ರಲ್ಲಿ ಅವರು 10ನೇ ತರಗತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿದ್ದು, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದರು. ಈ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಸನ್ಮಾನ ಕೂಡ ನಡೆಯಿತು.
ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭೆಯಿಂದ ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರನ್ನು ಜನರು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ “ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಜೀವನ ಸಾಧನೆಗಳು ನಮಗೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿವೆ.

 

ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿ, ಅಮೇರಿಕಾದ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಲಂಡನ್ ಶಾಲೆ ಆಫ್ ಎಕಾನಾಮಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆದರು. ಅವರ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವು ಸಮಾಜ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಬಲವಾದ ಆಧಾರವಾಯಿತು.
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ ನಂತರ, ಅವರು ದಲಿತರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರು. “ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯಿರಿ, ಸಂಘಟಿತರಾಗಿ, ಹೋರಾಡಿರಿ” ಎಂಬ ಅವರ ಸಂದೇಶ ಜನರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಿತು. ಅವರು ಹಲವು ಕಾನೂನು ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ ತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು.
ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ಒದಗಿಸುವ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಇದು ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಬಲವಾದ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿದೆ.
ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಕೂಡ ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ಜೀವನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರಿದರು.
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಏಪ್ರಿಲ್ 14ರಂದು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರ ಜೀವನವು ನಮಗೆ ಶ್ರಮ, ದೃಢನಿಶ್ಚಯ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದಿನ ಯುವಕರು ಅವರ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರೆ, ಉತ್ತಮ ಸಮಾಜ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಂದಿನ ಯುವಕರು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರಂತಹ ಶ್ರಮ, ದೃಢನಿಶ್ಚಯ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಉತ್ತಮ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಏಪ್ರಿಲ್ 14ರಂದು ಕೇವಲ ಜಯಂತಿ ಆಚರಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅವರ ಆದರ್ಶ ಜೀವನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ.

–ಅರುಣಾ ಗುಜ್ಜಾರಿ ಮುಂಡರಗಿ